ނަހުޝަލް ބްލޮގްކިޔެވެށި

އިޤްތިޞާދީ ތަފާސްހިސާބުތަކާއި މިންތަކަކީ ޤައުމެއްގެ މާލީ އަދި އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތު ވަޒަންކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ މައިގަނޑު ވަސީލަތްތަކެވެ. ސިޔާސީ މައިދާނުގައްޔާއި ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކުގައި އިޤްތިޞާދީ ކާމިޔާބީތައް ސިފަކޮށްދިނުމަށް ވަކިވަކި މިންތަކުގެ ހެޑްލައިންތައް ބޭނުންކުރުމަކީ ވަރަށް އާންމު ކަމެކެވެ.

ނަމަވެސް، އިޤްތިޞާދީ އެއް މިން މައްޗަށް ދިއުމަކީ ނުވަތަ ދަށަށް ދިއުމަކީ މުޅި އިޤްތިޞާދު ދުޅަހެޔޮ މިސްރާބަކަށް ދަތުރުކުރާ ކަމުގެ ފުރިހަމަ ހެއްކެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެ މިންވަރަކީވެސް އެހެނިހެން ގިނަ ޙާލަތްތަކަކާއި ގުޅިލާމެހިފައިވާ ކަމަކަށް ވާތީ، ވަކިވަކި މިންތަކުން އެކަނި އިޤްތިޞާދު ފައިސަލާކުރުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޙަޤީޤީ ޙާލަތަށް ފެތޭ އިޤްތިޞާދީ މޮޑެލެއް އެކަށައެޅުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެކެވެ.

ހަގީގަތުގައި މައްސަލަ އަކީ އެފަދަ މޮޑެލެއް ނެތުން އެކަންޏެއްނޫނެވެ. ވަކިވަކި މިންތައް ބޭނުންކޮށްގެން ސިޔާސީ މީހުން، ރައްޔިތުންނަށް ވަކި ތަސައްވުރެއް ފޯރުކޮށް ދިނުމަކީވެސް ވަރަށް ބޮޑު މައްސަލައެވެ.

ކޮންމެވެސް އިރެއްގައި ސަރުކާރަކުން “ބޮންޑެއް” ވިއްކައިގެން ސަރުކާރަށް ތާއީދުކުރާ ބަޔަކު އެކަން ފާހަގަކޮށް އުފާފާޅު ކުރިއެވެ. އެއްޗެއް ވިއްކުމަކީ ހަގީގަތުގައިވެސް ކާމިޔާބެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ބޮންޑު ނޫން ކޮންމެވެސް އެހެން އެއްޗެކެވެ.

ވަކިވަކި މިންތަކުގެ ފުރޮޅުންތަކާއި އޮޅުންތައް

މިސާލަކަށް ބަލަމާ ހެއްޔެވެ….އާންމުގޮތެއްގައި ބާޒާރުގައި ތަކެތީގެ އަގު ދަށްވުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭ ލުޔެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް އިޤްތިޞާދީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރު، ތަކެތީގެ އަގު މާބޮޑަށް ދަށްވުން ނުވަތަ ޑިފްލޭޝަން (Deflation) އިން ދޭހަކޮށްދެނީ މާކެޓުގައި މުދާ ގަތުމުގެ ޤާބިލުކަމާއި ޑިމާންޑް ދަށްވެ، ވިޔަފާރިތަކުގެ ވިކުރާ ދަށަށްގޮސް އިޤްތިޞާދީ ދުވެލި މަޑުޖެހެމުންދާ ކަމެވެ. ހަމައެފަދައިން، މަހުގެ އަގު ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އުޖޫރަ މަތިވުމަކީވެސް ވަކި ދާއިރާއަކަށް ރަނގަޅު ބަދަލަކަށް ވިޔަސް، އޭގެ ސަބަބުން ސަރުކާރުގެ ބަޖެޓަށާއި އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ޚަރަދުތަކަށް އަންނަ ބުރަ ވަޒަންނުކޮށް އެއީ އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމެއް ކަމަށް ބެލުމަކީ ކުށްހީއެކެވެ.

ދައުލަތުން ފޯރުކޮށްދޭ ސަބްސިޑީ / މާލީ އެހީ

ދިވެހި ދައުލަތުން ސަބްސިޑީ ފޯރުކޮށްދިނުމަކީވެސް މިހާރު ކާމިޔާބެއް ގޮތުގައި ސިޔާސީ މީހުންނާއި އެބައިމީހުންނަށް އީމާންވާ މީހުން ގަބޫލުކުރެވެއެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ، ސަބްސިޑީ ދޭންޖެހެނީ ސަބްސިޑީ ލިބޭ ބައެއްގެ އިގުތިސާދީ ހަރަކާތް ލަސްވެ އިނދަޖެހުމާ ގާތްވުމުންނެވެ. މީގެއިތުރުން، ސަބްސިޑީ އަކީ އާންމު ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން މަދުބައެއްގެ ޙައްޤުގައި ކުރެވޭ ހަރަދެކެވެ. މިސާލަކަށް، ރައީސް ސާލިހުގެ ސަރުކާރުގައި، ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިން މަސް ގަންނަ އަގު މަތިކުރިއެވެ. ހަގީގަތުގައި މަސް ގަންނަ އަގު މަތިވީ އިގުތިސާދީ ގޮތުން ކަމެއް ބަދަލުވެގެނެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ބޭނުމަކީ މުޅި ރައްޔިތުންގެ ހަރަދުގައި އިގުތިސާދުގެ ވަކި ދާއިރާއެއް ރުއްސުމެވެ.

ދައުލަތުގެ ކުރެޑިޓު ރޭޓިން

ދުވަސްކޮޅެއްގެ ކުރިން ހަބަރުތަކުން ފެނުނީ ކުރެޑިޓު ރޭޓިން މަތިކުރެވުނު ހަބަރެވެ. ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ކުރެޑިޓު ރޭޓިން މަތިވީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ދައްކަންޖެހުނު ބޮންޑަށާއި ލޯނަށްވާ ބޮޑު އަދަދެއްގެ ފައިސާ ދައްކައި ޚަލާޞްކުރުމުންނެވެ. ސިޔާސީ ހާލަތު އޮތް ގޮތަށް އޮތީއެވެ. ހަރަދު ދަނީ ބޮޑުވަމުންނެވެ. ކުރެޑިޓު ރޭޓިން މަތިވުމުން ރާއްޖެއަށް އޮތް ކަމަށް ފެންނަނީ އެންމެ ފައިދާ އެކެވެ. އެއީ ކުރެޑިޓު ރޭޓިން އަކީ ދައުލަތުން ދައްކާ ދަރަނި ދެއްކޭނެކަމުގެ ގާބިލުކަން ހުރިކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމުގައި ވާތީ، ރައްޔިތުންގެ ބޮލުގައި އިތުރު ދަރަނި ނެގުމަށް މަގުފަހިވުމެވެ.

ޖީ.ޑީ.ޕީ އާއި ދައުލަތުގެ ޚަރަދުގެ ގުޅުން

ޤައުމީ ޖުމްލަ އުފެއްދުންތެރިކަން (GDP) މައްޗަށް ދިއުމަކީ އިޤްތިޞާދީ ކާމިޔާބީ ފާހަގަކުރުމަށް އެންމެ ގިނައިން ބޭނުންކުރާ އެއް ހެޑްލައިނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ޖީ.ޑީ.ޕީ ހިސާބުކުރާ މައިގަނޑު އެއް އަސާސަކީ ދައުލަތުގެ ޚަރަދެވެ. ސަރުކާރުން ބޮޑެތި ލޯނުތައް ނަގައިގެން އަދި ލިބޭ އާމްދަނީއަށްވުރެ ބޮޑަށް ޚަރަދުކޮށްގެން މަޝްރޫޢުތައް ހިންގާ ހާލަތްތަކުގައިވެސް ޖީ.ޑީ.ޕީގެ ނިސްބަތް މައްޗަށް އަރައިގެން ދެއެވެ. މީގެ ނަތީޖާއަކީ ކަރުދާހުގައި ޖީ.ޑީ.ޕީ ކުރިއަރާފައި އޮތް ނަމަވެސް، ދައުލަތުގެ ދަރަނި އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެ، ޤައުމުގެ މާލީ ދެމެހެއްޓެނިވިކަން ގެއްލިގެން ދިއުމެވެ. އެހެންކަމުން، ދައުލަތުގެ ޚަރަދުން އުފައްދާ ޖީ.ޑީ.ޕީގެ ކުރިއެރުމަކީ އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަން ހާމަކޮށްދޭ އެކަށީގެންވާ މިނެއް ނޫނެވެ.

އުފެއްދުންތެރިކަމުގެ ގޮތުން ވިޔަސް، ހަރަދުގެ ގޮތުން ވިޔަސް، އާމްދަނީގެ ގޮތުން ވިޔަސް، ޖީ.ޑީ.ޕީ މިނުމުގައި ދައުލަތުގެ ހަރަދު ބޮޑުވާނަމަ ދައްކާނީ އިގުތިސާދު ކުރިއަށްދާ ކަމަށެވެ.

ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދީ ހަގީގަތްތަކަށް އަހުލުވެރިވުން

އިޤްތިޞާދީ އެއްވެސް މިންވަރަކީ އެހެން ކަންކަމާ ވަކިން އަމިއްލަ ޒާތުގައި ފުރިހަމަ މިނެއް ނޫނެވެ. އިޤްތިޞާދީ ހެޑްލައިންތަކުގެ ފަހަތުގައިވާ ޙަޤީޤަތް ދެނެގަނެވޭނީ އެ މިންތަކާ ގުޅިފައިވާ އެންމެހައި ޙާލަތްތަކަށް ފުންކޮށް ބަލައިގެންނެވެ. ރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތައް އެކަށައަޅަންވާނީ ވަގުތީ ސިޔާސީ ކާމިޔާބީ ދައްކުވައިދޭ ވަކިވަކި ހިސާބުތަކަށް ބުރަވެގެން ނޫނެވެ.

ހެޑުލައިންތަކާއި ސިޔާސީ މީހުންގެ ބުނިބުންޏަށް ބެލުމުގެ ބަދަލުގައި، އިގުތިސާދީ އަސާސީ ހަގީގަތްތަކާ ރައްޔިތުން އަހުލުވެރިވާންޖެހެއެވެ.

ނޯޓް: މި ލިޔުމަކީ ތާނަ.އޭއައި ގެ އެހީގައި ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. ލިޔުމުގެ ފިކުރުތައް ޙައްޤުވަނީ ލިޔުނު ފަރާތަށެވެ.